Strategis logo

  • Poszerz z nami swoje perspektywy!

    Możliwość korzystania ze środków unijnych to nie tylko ogromna szansa na pozyskanie dodatkowego finansowania, ale przede wszystkim na poszerzenie perspektyw dotyczących rozwoju oraz poprawy konkurencyjności firmy.

    więcej...

  • W gronie najlepszych firm doradczych

    Wg rankingu miesięcznika „Fundusze Europejskie” znajdujemy się w czołówce najbardziej skutecznych polskich firm doradczych pozyskujących środki na innowacyjne inwestycje, na równi z takimi liderami światowymi jak np. firma konsultingowa Ernst & Young. *)

    więcej...

  • Sięgnij po dotacje na e-biznes

    Masz pomysł na portal społecznościowy, nową usługę świadczoną przez Internet, zamierzasz wdrożyć w swojej firmie nowe rozwiązania z dziedziny e-biznesu? Sięgnij po unijne dotacje z Programu Innowacyjna Gospodarka.

    więcej...

  • Poznaj 7 Cudów Funduszy Europejskich

    Nasi eksperci realizują dla Ministerstwa Rozwoju Regionalnego konkurs na najciekawsze atrakcje turystyczne, które powstały dzięki Funduszom Europejskim.

    więcej...

  • Do 2 mln złotych dotacji na wspólne prowadzenie biznesu przez Internet

     

    Współpracujesz lub chcesz rozpocząć współpracę ze swoimi partnerami biznesowymi w oparciu o rozwiązania elektroniczne, zautomatyzować komunikację handlową oraz koordynację działań pomiędzy przedsiębiorstwami? 
    Sięgnij po dotacją na projekt B2B!


    więcej...

Strategis w prasie

Innowacyjność w euro żargonie to często słowo „klucz”  do pieniędzy unijnych. Jest ona bowiem jednym z ważniejszych kryteriów oceny projektów. W niektórych przypadkach, opis technologii i innowacyjności projektu stanowi podstawę oceny kwalifikowalności projektu do danego działania. Warto więc wiedzieć, jak rzetelnie ją uzasadnić, aby zmaksymalizować szanse na dofinansowanie.

Innowacyjny czyli właściwie jaki…?

Pojęcie innowacyjności używane w kontekście funduszy europejskich ma charakter złożony. Nie ma jednej jej definicji. Spowodowane jest to tym, iż w ciągu ostatnich 6 lat wydatkowania funduszy europejskich polskim instytucjom publicznym nie udało się skonstruować skutecznego i obiektywnego narzędzia oceny innowacyjności projektów.

Instytucje publiczne zaangażowane w proces formułowania kryteriów oceny innowacyjności projektów, od początku procesu wdrażania funduszy strukturalnych w Polsce stosują różne podejścia do innowacyjności projektów współfinansowanych z funduszy europejskich. Dotychczas podstawowym punktem odniesienia był okres stosowania danej technologii na poziomie regionalnym, krajowym lub światowym. Kontrowersje jednak budziły różne sposoby udowodnienia innowacyjnego charakteru przedsięwzięcia. Wymagano dostarczania opinii od producentów, niezależnych jednostek badawczych, raportów branżowych. Ostatnio wymaga się od przedsiębiorców nawet orzeczeń międzynarodowych komitetów normalizacyjnych. Co ciekawe, eksperci oceniający wnioski  zastrzegają sobie prawo do ostatecznej weryfikacji informacji zawartych w opiniach placówek naukowych co w praktyce oznacza, iż zgodnie z metodologią oceny wniosków, weryfikacja przez ekspertów zatrudnionych przy ocenie wniosków o dofinansowanie ma charakter nadrzędny wobec przedstawionych przez przedsiębiorców ekspertyz i wnioskodawca nie może mieć pewności, że przedstawione opinie zostaną uznane przez ekspertów. Jak zatem przygotować rzetelny, wiarygodny i przekonywujący opis innowacyjności projektu aby zmaksymalizować szanse na dofinansowanie?

W ciągu ostatnich kilku lat instytucje wdrażające programy pomocowe dla Polski modyfikowały kryteria, dostosowując je do pojawiających się trendów w gospodarce. Wszystko po to, aby zbudować system pozwalający wyłaniać w konkursach najlepsze, najbardziej innowacyjne i zaawansowane technologicznie projekty. W konsekwencji termin „innowacyjność” nie jest jednoznaczny, różnorodnie definiowany w zależności od celu realizacji konkretnego działania. Konieczność ustalenia tzw. linii demarkacyjnej pomiędzy danymi działaniami i programami operacyjnymi spowodowała dodatkową „różnorodność” terminu „innowacyjność”, gdyż potrzebne było rozgraniczenie programów i możliwości ubiegania się o dotację m.in. od stopnia innowacyjności projektu i jej skali. Najważniejsze zatem to znajomość definicji i sposobu mierzenia innowacyjności w poszczególnych instrumentów wsparcia po to, aby właściwie ocenić nowatorstwo projektu w ich kontekście oraz na jej podstawie dokonać wyboru właściwego źródła wsparcia.

Krok 1 – zdefiniuj innowacyjność

Instytucje wdrażające Fundusze Europejskie definiują innowacyjność projektu przede wszystkim przez pryzmat technologii, jaka ma być implementowana w wyniku realizacji inwestycji, jak również przez jej wpływ na produkt lub usługę, będącą wynikiem przedsięwzięcia. Dodatkowo, zwracają również uwagę na takie kwestie jak: nowatorskie podejście do organizacji, procesów czy marketingu. (zob. rodzaje innowacji).

RODZAJE INNOWACYJNOŚCI
 
Innowacja produktowa oznacza wprowadzenie na rynek przez dane przedsiębiorstwo nowego towaru lub usługi, lub znaczące ulepszenie oferowanych uprzednio towarów lub usług w odniesieniu do ich charakterystyk lub przeznaczenia. Ulepszenie może dotyczyć charakterystyk technicznych, komponentów, materiałów, wbudowanego oprogramowania, bardziej przyjaznej obsługi przez Użytkownika oraz innych cech funkcjonalnych.
 
Innowacja procesowa oznacza wprowadzenie do praktyki w przedsiębiorstwie nowych, lub znacząco ulepszonych, metod produkcji lub dostaw (np. zmiany w zakresie technologii, urządzeń i/lub oprogramowania).
 
Innowacja marketingowa oznacza zastosowanie nowej metody marketingowej obejmującej znaczące zmiany w wyglądzie produktu, jego opakowaniu, pozycjonowaniu, promocji, polityce cenowej lub modelu biznesowym, wynikającej z nowej strategii marketingowej przedsiębiorstwa.
 
Innowacja organizacyjna oznacza zastosowanie w przedsiębiorstwie nowej metody organizacji jego działalności biznesowej, nowej organizacji miejsc pracy lub nowej organizacji relacji zewnętrznych. Innowacyjne rozwiązanie (produkt, proces, marketing lub organizacja) moŜe być wynikiem własnej działalności badawczo-rozwojowej przedsiębiorstwa, współpracy z innymi przedsiębiorstwami i instytucjami lub może być wynikiem zakupu wiedzy w postaci niematerialnej (patenty, licencje, oprogramowanie, know-how, usługi o charakterze technicznym, marketingowym, organizacyjnym, szkoleniowym itp.) lub materialnej (maszyny i urządzenia o podwyższonych parametrach).
 
Aktualnie stosowana definicja innowacyjności pochodzi z tzw. Oslo Manual – międzynarodowego podręcznika o innowacyjności, będącego wynikiem współpracy w ramach Grupy Roboczej OECD Ekspertów Krajowych ds. Wskaźników Naukowo-Technicznych oraz Grupy Roboczej Eurostatu ds. Statystyki Nauki, Techniki i Innowacji i wielu ekspertów zewnętrznych. Oslo Manual prezentuje zasady gromadzenia i interpretacji danych w układzie zapewniającym międzynarodową porównywalność, zawiera również przejrzyste i poglądowe opisy, definicje, oraz modele zjawiska innowacji. Zgodnie z nią zdefiniowano istotę innowacji, którą jest „wdrożenie nowości do praktyki. Wdrożenie nowego produktu (towaru lub usługi) polega na zaoferowaniu go na rynku. Wdrożenie nowego procesu, nowych metod marketingowych lub nowej organizacji polega na ich zastosowaniu w bieżącym funkcjonowaniu przedsiębiorstwa”.  Opracowując dokumentację aplikacyjną należy określić charakter projektu w odniesieniu do kwestii innowacyjności poprzez wybór jednej z możliwych opcji. Wybór należy odpowiednio szczegółowo uzasadnić, odwołując się do ww. definicji. 
Należy również pamiętać, że innowacja nie musi być wynikiem prac badawczych samego przedsiębiorcy. Technologie czy know-how mogą zostać zakupione jako wartość niematerialna i prawna w ramach projektu. 
 
Wskazówka – innowacyjność nie tylko może być w różny sposób rozumiana, ale także może dotyczyć różnych aspektów – technologii, produktu czy wewnętrznych procesów przedsiębiorstwa. Nie poszukuj jednej definicji innowacyjności ani jednego sposobu jej oceny w ramach różnych instrumentów wsparcia. Istnieje co najmniej kilka rodzajów innowacji, a w ramach każdego działania ustanowiona jest odmienna metodologia jej weryfikacji i oceny. Na etapie ubiegania się o dotację warto przeanalizować, którą z definicji innowacyjności zastosować.
 

Krok 2 – Przeanalizuj zasady przyznawania dotacji w aspekcie innowacyjności

Przed przystąpieniem do opracowania dokumentacji aplikacyjnej należy dokonać szczegółowej analizy zasad przyznawania dotacji w ramach danego działania i ocenić innowacyjność projektu w kontekście podanych kryteriów. Przygotowując projekt, należy dokładnie przeanalizować oczekiwania stawiane przez dany instrument wsparcia. Pomocne tu będą wszelkie opisy celów działań oraz typów wspieranych inwestycji, ale przede wszystkim kryteria oceny projektów. Często ich opis odwołuje się do dokumentów zewnętrznych, takich jak wytyczne, raporty, ustawy czy słowniki. 
Po pierwsze - innowacyjność może być kryterium dostępu – wówczas jej wykazanie jest warunkiem koniecznym i niezbędnym do ubiegania się o dotację. Po drugie – innowacyjność może być jednym z kryteriów oceny – za jej wykazania przyznawane są dodatkowe punkty. Przygotowując uzasadnienie poziom innowacyjności swojego projektu, należy zweryfikować jaki jest sposób jej mierzenia w danym działaniu (np. okres stosowania na świecie) i w odpowiedni sposób przedstawić we wniosku. Należy zwrócić uwagę na oczekiwany sposób opisu wdrażanych rozwiązań czy dokumentowania informacji  zewnętrznymi źródłami. 
 
Wskazówka – zanim podejmiesz decyzję o wyborze instrumentu wsparcia – sprawdź jakie są zasady jej oceny – czy innowacyjność jest warunkiem niezbędnym, by ubiegać się o dofinansowanie, czy jedynie daje dodatkowe punkty i zwiększa szanse na otrzymanie wsparcia. 
 

Krok 3 Rzetelnie i szczegółowo opisz innowacyjność projektu

Uzasadnienie innowacyjności powinno zawierać w szczególności:
 
  • informacje, które z elementów projektu są innowacyjne, a które pełnią rolę uzupełniającą,
  • analizę, informującą czy wdrażana/zakupywana technologia jest innowacyjna, względem oferty już istniejącej na rynku i na czym ta innowacyjność polega,
  • spis podstaw, źródeł danych, na podstawie których określono stopień innowacyjności technologii, z podaniem tytułów raportów, roczników statystycznych i dat ich wydania, adresów stron internetowych, roczników publikacji itp.
  • opis konkretnych właściwości oraz parametrów technicznych i użytkowych, które uzasadniają poziom innowacyjności,
Opisanie powyższych elementów we wniosku to nie jedynie deklaracja przedsiębiorcy. To zobowiązanie do realizacji projektu w takiej właśnie formie, dlatego warto ostrożnie podejść do składanych obietnic. „Naciąganie” założeń w dokumentacji aplikacyjnej po to aby zdobyć większą liczbę punktu może przysporzyć problemów podczas właściwej realizacji projektu. Urzędnicy nie są ekspertami merytorycznymi i na etapie realizacji projektu nie mogą negocjować z przedsiębiorcą innego podejścia do parametrów technicznych założonych we wniosku W praktyce instytucje w takiej sytuacji wspierają się ekspertyzami zewnętrznymi, zaś daleko idące zmiany mogą spowodować skierowanie wniosku do ponownej oceny!  
 
Wskazówka – pamiętaj, że technologia, której dotyczy innowacyjność musi być związana z celami projektu i nie może dotyczyć jedynie dodatkowych elementów inwestycji i sama deklaracja zgodności z definicją innowacyjności czy cytowanie definicji we wniosku nie stanowi jeszcze wymaganego, wystarczającego uzasadnienia. Opis projektu i jego elementów świadczących o jego innowacyjności w dokumentacji aplikacyjnej stanowi zobowiązanie przedsiębiorcy. Warto więc ostrożnie podjeść do składanych deklaracji. 
 

Krok 4 Określ poziom innowacyjności 

Co prawda nie ma jednoznacznie dobrych metod pomiaru innowacyjności. W ramach poszczególnych działań i programów możemy znaleźć różne praktyki mierzenia i oceny poziom innowacyjności. Dlatego należy dokładnie przeanalizować dokumentację konkursową i zasady określone w danym działaniu według których przyznawane jest wsparcie.
 
Najczęstszą metodą pomiaru innowacyjności jest czas stosowania danej technologii na świecie. Pod uwagę bierze się okres 1 roku, 3 lub 5 lat albo pierwsze wdrożenie patentu i porównuje do określonej bazy. Może nią być przedsiębiorstwo, region, kraj, rynek docelowy, świat lub branża.
Wśród innych metod mierzenia poziomu innowacyjności wymienić można m.in. jakościowy opis wprowadzanych rozwiązań poprzez wskazanie cech różnicujących je od już istniejących, wraz z analizą ich istotności dla końcowego odbiorcy.
 
Wskazówka – przy określaniu poziomu innowacyjności wdrażanych rozwiązań trzeba pamiętać o tym, że porównuje się nie tylko zewnętrzne otoczenie przedsiębiorstwa, ale i jego własne dokonania. Bez względu jednak na to, skalę i okres stosowania innowacji należy uzasadnić potwierdzając ten fakt ekspertyzami zewnętrznymi, które powinny być dołączone do wniosku o dofinansowanie.
 
Krok 5 Udokumentuj i rzetelnie udowodnij innowacyjność projektu
 
Miarą stopnia nowatorstwa może być okres stosowania technologii na świecie, innowacyjność produktu, stopień wykorzystania prac badawczo-rozwojowych w projekcie lub znaczący wpływ technologii na właściwości użytkowe produktu. Udowodnienie tego nie jest łatwe.
W świetle obowiązujących wytycznych przedsiębiorca musi wykazać m.in.:
 
  • że na rynku docelowym nie ma produktów, które mają być wynikiem inwestycji,
  • na czym polega nowość produktu w stosunku do produktów już istniejących i w jakim stopniu będzie on konkurencyjny w stosunku do nich
  • czy wdrażana technologia jest innowacyjna względem oferty już istniejącej na rynku i na czym ona polega,
  • sam stopień innowacyjności technologii, poprzez podanie spisu podstaw/źródeł, na podstawie których określono innowacyjność
  • udowodnić innowacyjność produktu o charakterze światowym potwierdzoną poprzez liczbę konkretnych jego właściwości/parametrów technicznych i użytkowych, które przesądzają o jego przewadze na innymi produktami.
W uzasadnienie tych i innych wymogów mogą nam pomóc ekspertyzy zewnętrzne takie jak: opinie jednostek naukowo – badawczych o wdrażanej technologii, dokumenty patentowe, dokumenty określające standardy i normy, publikacje naukowe, dostępne badania, wyniki przeszukiwań baz danych, literatura fachowa, raporty marketingowe, opinie stowarzyszeń branżowych czy oświadczenia producentów.
Instytucje wdrażające programy pomocowe zaproponowały katalog sposobów udowodnienia innowacyjności, określając instytucje do których można się zwrócić o tego typu Opinie o innowacyjności.
 
Opinia o innowacyjności to niezależna ekspertyza zawierająca dokładną charakterystykę danej technologii i określa stopień jej innowacyjności. Do wystąpienia o wydanie opinii uprawnionym jest przedsiębiorstwo planujące wdrożyć innowację, właściciel technologii lub podmiot posiadający co najmniej 51% udziałów lub akcji w przedsiębiorstwie będącym właścicielem technologii. O wydanie opinii wystąpić może również podmiot posiadający patent na wynalazek, prawo ochronne na wzór użytkowy, prawo z rejestracji wzoru przemysłowego.
 
Opinie o innowacyjności mogą wydawać jednostki naukowe w rozumieniu art. 2, pkt 9 z wyłączeniem lit. g ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2008 r. Nr 169, poz. 1049) tj: jednostki naukowe - prowadzące w sposób ciągły badania naukowe lub prace rozwojowe, takie jak - podstawowe jednostki organizacyjne uczelni w rozumieniu statutów tych uczelni, placówki naukowe Polskiej Akademii Nauk, jednostki badawczo-rozwojowe, międzynarodowe instytuty naukowe utworzone na podstawie odrębnych przepisów, jednostki organizacyjne posiadające status jednostki badawczo-rozwojowej, Polska Akademia Umiejętności lub centra badawczo-rozwojowe w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (Dz. U. Nr 179, poz. 1484) oraz stowarzyszenia naukowo-techniczne o zasięgu ogólnopolskim lub branżowe izby gospodarcze, których zakres działania jest związany inwestycją będącą przedmiotem wniosku.
Procedura pozyskania Opinii o innowacyjności nie jest skomplikowana, ale też nie jest tania. Średnia cena rynkowa opracowania tego typu ekspertyzy to kwota rzędu 3 do 5 tysięcy złotych. 
Chcąc ubiegać się o tego typu ekspertyzę można kierować się lokalizacją lub skorzystać z klucza kompetencyjnego – wybierając ośrodek naukowy specjalizujący się w danej dziedzinie. 
 
(autor: Aleksandra Rostocka, kierownik Działu Funduszy Europejskich w firmie Strategis)

Dane kontaktowe:

Strategis Sp. j.
ul. Astrów 6
43-300 Bielsko-Biała
tel./faks (33) 498 66 06
e-mail: biuro@strategis.pl

Copyright © 2010 Strategis. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Lizard Media